Zastanawiasz się nad stworzeniem domu dla dziecka? Wiemy, że masz tysiąc pytań. My też je mieliśmy. W naszym Stowarzyszeniu znajdziesz ludzi, którzy:

  1. Opowiedzą Ci, jak to wygląda „od kuchni” (bez lukrowania, ale z nadzieją).

  2. Pomogą zrozumieć procedury i współpracę z MOPR.

  3. Będą przy Tobie, gdy przyjmiesz pierwsze dziecko pod swój dach.

  • Rodzina zastępcza to forma czasowej opieki nad dzieckiem, którego rodzice biologiczni z różnych powodów (np. choroby, uzależnień, niewydolności wychowawczej) nie mogą sprawować nad nim opieki.

    W przeciwieństwie do adopcji (przysposobienia):

    • Więzy prawne: Dziecko w rodzinie zastępczej nadal zachowuje swoje nazwisko i więzi z rodziną biologiczną (o ile sąd nie postanowi inaczej).

    • Cel: Głównym założeniem jest powrót dziecka do rodziców biologicznych po unormowaniu ich sytuacji lub – jeśli to niemożliwe – zapewnienie mu bezpiecznego domu do czasu usamodzielnienia się.

    • Wsparcie: Rodzicielstwo zastępcze jest wspierane finansowo i merytorycznie przez państwo oraz organizacje takie jak nasze Stowarzyszenie.

    Rodzaje rodzin zastępczych

    W polskim systemie prawnym wyróżniamy kilka form pieczy zastępczej. Każda z nich odpowiada na inne potrzeby dzieci:

    1. Rodzina zastępcza spokrewniona

    Tworzą ją najbliżsi krewni dziecka, najczęściej dziadkowie lub pełnoletnie rodzeństwo. Jest to najczęstsza forma, pozwalająca dziecku pozostać w znanym mu kręgu rodzinnym.

    2. Rodzina zastępcza niezawodowa

    Mogą ją stworzyć osoby niespokrewnione z dzieckiem (np. dalsza rodzina, znajomi lub osoby obce), które przeszły odpowiednie szkolenie. Opiekunowie w tej formie pracują zawodowo poza domem, a opiekę nad dzieckiem sprawują w ramach swojej misji życiowej.

    3. Rodzina zastępcza zawodowa

    To forma, w której jeden z rodziców rezygnuje z pracy zawodowej, aby w pełni poświęcić się opiece nad dziećmi. Otrzymuje on za to wynagrodzenie na podstawie umowy ze starostą (w Zabrzu z Prezydentem Miasta). Wśród rodzin zawodowych wyróżniamy:

    • Pogotowie rodzinne: Dziecko trafia tu w sytuacjach nagłych (interwencje policji, porzucenie) na krótki czas (zazwyczaj do 4–8 miesięcy), dopóki sąd nie zdecyduje o jego dalszym losie.

    • Rodzina specjalistyczna: Opiekuje się dziećmi z orzeczeniem o niepełnosprawności, wymagającymi szczególnej opieki medycznej lub terapeutycznej, a także małoletnimi matkami z dziećmi.

    4. Rodzinny Dom Dziecka

    To dom, w którym przebywa jednocześnie większa liczba dzieci (zazwyczaj od 4 do 8). Jest to rozwiązanie pośrednie między rodziną zastępczą a placówką, dające dzieciom szansę na dorastanie w warunkach domowych, pod opieką stałych opiekunów.

  • Droga do zostania rodzicem zastępczym to proces przygotowania – nie tylko formalnego, ale i emocjonalnego. Oto jak to wygląda w naszym mieście:

    Krok 1: Pierwsza rozmowa i kontakt z MOPR

    Wszystko zaczyna się od kontaktu z Działem Pieczy Zastępczej Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Zabrzu. To tam złożysz wstępną deklarację.

    Wskazówka „TERAZ”: Zanim pójdziesz do urzędu, wpadnij do nas na kawę! Opowiemy Ci, jak to wyglądało u nas, i pomożemy oswoić pierwsze pytania.

    Krok 2: Formalności i dokumenty

    Będziesz poproszony o dostarczenie kilku ważnych zaświadczeń (m.in. o niekaralności, stanie zdrowia oraz dochodach). Urzędnicy sprawdzą też Twoje warunki mieszkaniowe. Nie szukają pałacu – szukają bezpiecznego i czystego miejsca dla dziecka.

    Krok 3: Badania psychologiczne i pedagogiczne

    To etap poznawania Twoich motywacji i predyspozycji. Psycholodzy pomogą Ci ocenić, czy to jest właściwy moment w Twoim życiu na przyjęcie dziecka. To nie jest „egzamin”, ale rozmowa o Twoich zasobach i gotowości serca.

    Krok 4: Bezpłatne szkolenie dla kandydatów

    Po pozytywnej opinii psychologa, weźmiesz udział w cyklu spotkań szkoleniowych (np. programem PRIDE). Dowiesz się tam m.in.:

    • Jak budować więź z dzieckiem z bagażem doświadczeń.

    • Jak radzić sobie z trudnymi zachowaniami.

    • Jak wygląda współpraca z rodziną biologiczną dziecka.

    Krok 5: Oczekiwanie na orzeczenie sądu i... Pierwsze Spotkanie

    Po ukończeniu szkolenia otrzymujesz zaświadczenie kwalifikacyjne. Gdy pojawi się dziecko potrzebujące opieki, sprawa trafia do Sądu Rodzinnego, który wydaje postanowienie o umieszczeniu dziecka w Twojej rodzinie. Od tego momentu zaczyna się Wasza wspólna codzienność.

    Ważne: Kto może zostać rodzicem zastępczym?

    W Zabrzu (i w całej Polsce) kandydaci muszą spełniać kilka podstawowych warunków:

    • Posiadać stałe miejsce zamieszkania w Polsce.

    • Korzystać z pełni praw obywatelskich i cywilnych.

    • Nie być ograniczonym w władzy rodzicielskiej (teraz ani w przeszłości).

    • Być zdolnym do opieki nad dzieckiem (potwierdzone zaświadczeniem lekarskim).

    • Zapewnić dziecku odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe.

    • Co ważne: Rodzinę zastępczą mogą tworzyć małżeństwa, ale także osoby samotne!

    Dlaczego warto przejść tę drogę z nami?

    Procedury prowadzi MOPR, ale to Stowarzyszenie „TERAZ” daje Ci społeczność. My jesteśmy z Tobą na każdym z tych kroków – służymy radą, gdy dokumenty wydają się skomplikowane, i trzymamy kciuki podczas pierwszego spotkania z dzieckiem.